Üst ve Alt Çene Uyumsuzluğu
Her iki çenenin iskeletsel konumunun kapanış ilişkisini etkilediği durumlar.
PlanlamaOrtognatik Cerrahi
Çift ÇeneCerrahisi
Üst ve alt çenenin iskeletsel konum ve ilişkilerinin aynı tedavi planı içerisinde birlikte değerlendirildiği ortognatik cerrahi yaklaşım.
01Temel Bilgi
Çift Çene Cerrahisi Nedir?
Çift çene cerrahisi, üst çene ve alt çenenin aynı ortognatik cerrahi plan içerisinde yeniden konumlandırılmasını ifade eder.
Tıbbi literatürde bimaksiller cerrahi veya bimaxillary osteotomy olarak da adlandırılabilir.
Bu yaklaşım, iskeletsel problemin yalnızca tek bir çenenin konumuyla açıklanamadığı ve üst-alt çene ilişkisinin birlikte düzenlenmesinin gerekli olduğu uygun vakalarda değerlendirilebilir.
Amaç yalnızca iki ayrı çeneyi ameliyat etmek değil; üst çene, alt çene, dişlerin kapanışı ve yüz iskeleti arasındaki ilişkinin tek bir tedavi planı içerisinde ele alınmasıdır.
02İskeletsel İlişki
Neden Üst ve Alt ÇeneBirlikte Planlanabilir?
Çene ilişkilerinde görülen uyumsuzluk her zaman yalnızca üst veya yalnızca alt çeneden kaynaklanmaz.
Bazı hastalarda üst çene geride, alt çene önde konumlanabilir. Bazı durumlarda her iki çenenin konumu, yüz iskeleti ve kapanış ilişkisini birlikte etkileyebilir.
Yalnızca bir çenenin konumunu değiştirmek hedeflenen iskeletsel ve dental ilişkiyi oluşturmak için yeterli görülmediğinde, üst ve alt çenenin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Hangi çenenin ne yönde ve ne ölçüde yeniden konumlandırılacağı kişiye özel cerrahi ve ortodontik planlama sonucunda belirlenir.
01Üst Çene
02Alt Çene
Kapanış ve yüz iskeletiyle birlikte
03Değerlendirme
Hangi DurumlardaDeğerlendirilebilir?
Çift çene cerrahisi gereksinimi yalnızca yüz görünümüne bakılarak belirlenmez.
Alt Çenenin Önde Olması
Alt çenenin önde görünmesine üst çenenin konumunun da eşlik ettiği bazı iskeletsel ilişkiler.
→03Alt Çene Geriliği
Alt çene geriliğinin üst çenenin konumu ve kapanışla birlikte değerlendirilmesi gereken bazı durumlar.
→04Yüz Asimetrisi
Üst ve alt çenenin üç boyutlu ilişkilerinin birlikte etkilediği bazı asimetrik iskeletsel durumlar.
→05Açık Kapanış
İskeletsel açık kapanışın üst ve alt çene ilişkisiyle birlikte değerlendirilmesi gereken bazı olgular.
→04Tedavi Kararı
Her Ortognatik Cerrahi HastasınaÇift Çene Ameliyatı Gerekir mi?
Hayır. Ortognatik cerrahi planı hastanın iskeletsel çene ilişkisine göre belirlenir.
Bazı hastalarda yalnızca üst çenenin konumunun değiştirilmesi yeterli olabilir. Bazı hastalarda yalnızca alt çene cerrahisi değerlendirilebilir.
Üst ve alt çenenin birlikte yeniden konumlandırılması ancak tedavi hedeflerinin her iki çenenin birlikte planlanmasını gerektirdiği durumlarda gündeme gelir.
Bu nedenle “tek çene mi, çift çene mi?” sorusunun yanıtı standart değildir ve klinik-radyolojik planlama sonucunda belirlenir.
05Cerrahi Plan
Tek Çene ve Çift ÇeneCerrahisi Arasındaki Fark
Üst Çene Cerrahisi
İskeletsel problemin esas olarak üst çenenin konumuyla ilişkili olduğu uygun durumlarda değerlendirilebilir.
Alt Çene Cerrahisi
Problemin esas olarak alt çenenin iskeletsel konumuyla ilişkili olduğu uygun durumlarda değerlendirilebilir.
Çift Çene Cerrahisi
Üst ve alt çenenin birlikte yeniden konumlandırılmasının gerekli olduğu iskeletsel ilişkilerde değerlendirilebilir.
06Üst Çene
Üst Çene CerrahiPlanlamada Nasıl Ele Alınır?
Çift çene cerrahisi planlamasında üst çenenin yüz iskeleti içerisindeki konumu, kapanış ilişkisi ve alt çeneyle olan bağlantısı değerlendirilir.
Üst çene; mevcut iskeletsel probleme göre farklı yönlerde yeniden konumlandırılabilir.
Planlanan hareketin yönü ve miktarı her hasta için aynı değildir ve klinik değerlendirme, görüntüleme kayıtları ve ortodontik hedeflerle birlikte belirlenir.
07Alt Çene
Alt Çene CerrahiPlanlamada Nasıl Ele Alınır?
Alt çenenin konumu, üst çenede planlanan değişiklikle birlikte değerlendirilir.
Amaç yalnızca alt çeneyi öne veya geriye taşımak değil; üst ve alt çene arasındaki iskeletsel ilişkinin ve dişlerin kapanışının planlanan konuma getirilmesidir.
Alt çenede uygulanacak cerrahi hareket kişiye özgü anatomik yapı ve tedavi hedefleri doğrultusunda belirlenir.
08Ortodonti + Cerrahi
Çift Çene CerrahisindeOrtodontinin Rolü
Ortognatik cerrahi gerektiren birçok durumda ortodontik tedavi cerrahi planın önemli bir parçasıdır.
Cerrahi öncesi ortodontik hazırlık, dişlerin mevcut çene uyumsuzluğuna göre geliştirdiği pozisyonların düzenlenmesine ve çeneler planlanan konuma getirildiğinde uygun bir kapanış ilişkisinin oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Cerrahi sonrası dönemde de kapanış ilişkisinin düzenlenmesi amacıyla ortodontik takip sürdürülebilir.
Uygulanacak ortodontik yaklaşım ve tedavi sırası her hasta için ayrı planlanır.
Ortognatik Cerrahi Öncesi Hazırlık09Planlama
Çift Çene CerrahisiNasıl Planlanır?
- 01
Klinik Değerlendirme
Yüz yapısı, üst-alt çene ilişkisi ve kapanış değerlendirilir.
- 02
Görüntüleme ve Kayıtlar
Gerekli radyolojik görüntüler, fotoğraflar ve dental kayıtlar incelenir.
- 03
Ortodontik Planlama
Dişlerin cerrahi öncesi ve sonrası hedeflenen konumları değerlendirilir.
- 04
Cerrahi Planlama
Üst ve alt çenenin hedeflenen üç boyutlu konumları birlikte belirlenir.
- 05
Cerrahi ve Takip
Planlanan cerrahi işlemler uygulanır ve iyileşme ile kapanış ilişkisi klinik olarak takip edilir.
10Cerrahi Planlama
Dijital ve Üç BoyutluPlanlama
Ortognatik cerrahi planlamasında klinik muayene ve radyolojik kayıtların yanı sıra dijital modeller ve üç boyutlu planlama yöntemleri de kullanılabilir.
Bu yöntemler üst ve alt çenenin planlanan konumlarının cerrahi öncesinde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Kullanılacak görüntüleme ve planlama yöntemi hastanın gereksinimlerine ve klinik yaklaşıma göre belirlenir.
11İyileşme ve Takip
Çift Çene CerrahisiSonrası Süreç
Çift çene cerrahisi sonrasındaki iyileşme süreci, yapılan cerrahi hareketlerin kapsamına ve hastanın bireysel özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
İlk dönemde yüzde şişlik, ağız açıklığında kısıtlılık, beslenme düzeninde değişiklik ve ağız bakımına ilişkin özel gereksinimler görülebilir.
Cerrahi sonrası kontrollerde iyileşme, çenelerin konumu ve kapanış ilişkisi değerlendirilir.
Ortodontik tedavinin devam ettiği hastalarda cerrahi sonrası ortodontik düzenlemeler de sürdürülebilir.
Çene Ameliyatı Sonrası Süreç12Bilgilendirme
Çift Çene CerrahisininRiskleri
Çift çene cerrahisi diğer cerrahi işlemler gibi çeşitli risk ve komplikasyon olasılıkları içerir.
Uygulanacak üst ve alt çene cerrahilerine bağlı olarak kanama, enfeksiyon, şişlik, duyusal değişiklikler, kapanışın yeniden düzenlenmesini gerektiren durumlar ve ek müdahale gereksinimi gibi riskler değerlendirilebilir.
Alt çene cerrahisi sırasında alt dudak ve çene ucu duyusuyla ilişkili sinir yapılarının etkilenmesine bağlı geçici veya bazı durumlarda daha uzun süreli duyusal değişiklikler görülebilir.
Cerrahi risklerin türü ve düzeyi hastanın anatomisi, uygulanacak işlemler ve bireysel sağlık özelliklerine göre değişebilir.
13Yüz Dengesi
Çift Çene CerrahisiYüz Görünümünü Etkiler mi?
Üst ve alt çene kemiklerinin konumunda yapılan değişiklikler, yüzün yumuşak dokularının ve profil görünümünün değişmesine neden olabilir.
Ancak çift çene cerrahisi yalnızca estetik görünüm amacıyla planlanan bir işlem değildir.
Kapanış, çene ilişkileri, fonksiyon ve yüz iskeleti birlikte değerlendirilir.
Yüz görünümündeki değişimin biçimi ve düzeyi planlanan çene hareketlerine ve kişinin anatomik özelliklerine göre farklılık gösterir.
14Çene Ucu
Çift Çene Cerrahisi ileGenioplasti Birlikte Yapılır mı?
Genioplasti çene ucunun konum ve formuna yönelik ayrı bir cerrahi değerlendirmedir.
Bazı ortognatik cerrahi planlarında üst ve alt çenenin konumu belirlendikten sonra çene ucu bölgesi de yüz iskeletinin genel ilişkisi içerisinde ayrıca değerlendirilebilir.
Ancak her çift çene cerrahisinde genioplasti gerekli değildir.
Gereksinim bireysel anatomi ve tedavi planına göre belirlenir.
Genioplasti15Bilimsel Çalışmalar
Ortognatik Cerrahi veBilimsel Çalışmalar
Doç. Dr. Mustafa Ayhan'ın akademik çalışmaları arasında ortognatik cerrahi uygulamaları ve bu tedavilerde görülebilen komplikasyonların değerlendirilmesine yönelik çalışmalar bulunmaktadır.
Retrospective examination of complications observed in orthognathic surgical surgery in 85 patients
Turkish Journal of Trauma & Emergency Surgery
MakaleBilgilendirme
Çift Çene Cerrahisi HakkındaSık Sorulan Sorular
Çift çene cerrahisi nedir?
Çift çene cerrahisi, üst ve alt çenenin aynı ortognatik cerrahi plan içerisinde yeniden konumlandırıldığı cerrahi yaklaşımdır.
Her çene ameliyatında iki çene birden ameliyat edilir mi?
Hayır. Bazı hastalarda yalnızca üst veya yalnızca alt çene cerrahisi yeterli olabilir. İki çenenin birlikte cerrahi olarak değerlendirilmesi gereksinimi hastanın iskeletsel ilişkisine göre belirlenir.
Çift çene ameliyatı neden gerekir?
Üst ve alt çenenin konumunun birlikte kapanış ve yüz iskeletini etkilediği bazı durumlarda yalnızca tek çenenin konumunu değiştirmek tedavi hedefleri açısından yeterli olmayabilir.
Çift çene cerrahisi ile ortodonti birlikte uygulanır mı?
Birçok ortognatik cerrahi planında ortodontik tedavi cerrahi öncesi ve sonrası sürecin bir parçası olabilir. Tedavi sırası hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Çift çene ameliyatı yüz görünümünü değiştirir mi?
Üst ve alt çenenin konumunun değiştirilmesi yüzün yumuşak dokularında ve profil görünümünde değişikliğe neden olabilir. Değişimin biçimi kişiye ve planlanan çene hareketlerine göre farklılık gösterir.
Çift çene cerrahisinin riskleri var mıdır?
Evet. Diğer cerrahi işlemlerde olduğu gibi kanama, enfeksiyon, duyusal değişiklikler, kapanışla ilişkili sorunlar ve ek müdahale gerektiren durumlar dahil çeşitli riskler bulunabilir. Kişiye özgü riskler cerrahi değerlendirme sırasında ele alınır.
Referanslar
Kaynaklar
Kurumsal hasta bilgilendirme kaynakları; kişisel klinik değerlendirme yerine geçmez.
American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons (AAOMS)
British Association of Oral and Maxillofacial Surgeons (BAOMS)
Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust
Çene İlişkilerininBirlikte Değerlendirilmesi
Üst ve alt çenenin cerrahi gereksinimi; klinik muayene, kapanış ilişkisi ve gerekli görüntüleme kayıtları doğrultusunda kişiye özel olarak değerlendirilir.